Чөлөөт бүс
Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр
Тулгар төрийн 2228, Их Монгол Улсын 813, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр
|
Цаг |
Үйл ажиллагаа |
Байршил |
|
7 дугаар сарын 06. Бямба гараг |
||
|
09.00-19.00 |
Урианхай сурын харваа |
Сурын талбайд |
|
7 дугаар сарын 07. Ням гараг |
||
|
09.00-18.00 |
Буриад сурын харваа |
Сурын талбайд |
|
7 дугаар сарын 08. Даваа гараг |
||
|
09.00-19.00 |
Өсвөр үе, балчир насны хүүхдийн харваа |
Сурын талбайд |
|
14.00-16.00 |
“Монгол хүүхдүүд” урлагийн их наадмын нэгдсэн тоглолт |
Нийслэлийн соёлын төв өргөөнд |
|
7 дугаар сарын 09. Мягмар гараг |
||
|
09.00-19.00 |
Өсвөр үе, балчир насны хүүхдийн харваа |
Сурын талбайд |
|
7 дугаар сарын 10. Лхагва гараг |
||
|
08.00-11.00 |
Хязаалан насны морьдын уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
08.00-22.00 |
Шагайн харвааны хэсгийн тоглолт |
Шагайн асарт |
|
08.30-14.30 |
Үндэсний сурын хана харвааны эхэн өрөг |
Сурын талбайд |
|
10.00-11.00 |
Төрийн далбааны өдөрт зориулсан Хүндэтгэлийн ажиллагаа, цэргийн ёслолын жагсаал |
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд |
|
10.00-18.00 |
Монголын сайхан орон шилдэг бүтээлийн үзэсгэлэн |
Монголын урчуудын эвлэлийн хорооны үзэсгэлэнгийн байр |
|
13.00-13.30 |
Жанжин Д.Сүхбаатарын хөшөөнд цэцэг өргөх, Их эзэн Чингис хааны хөшөөнд хүндэтгэл үзүүлэх ёслол |
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд |
|
14.00 -18.00 |
Дээлтэй Монгол наадам |
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд |
|
14.00-16.30 |
Шүдлэн насны морьдын уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
14.30-20.30 |
Үндэсний сурын хана харвааны дунд өрөг |
Сурын талбайд |
|
15.00 ; 18.00 |
Төрийн хүндэтгэлийн концерт |
Нийслэлийн Соёлын төвөргөө |
|
20.00 |
Монгол Улсын Төрийн туг цэнгүүлэх ёслол |
ЖанжинД.Сүхбаатарын талбайд |
|
7 дугаар сарын 11. Пүрэв гараг |
||
|
08.00-11.30 |
Азарганы уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
08.00-11.00 |
Шагайн харвааны хэсгийн тоглолт |
Шагайн асарт |
|
09.00-17.00 |
“Хөхүүрийн айраг” наадам |
Хүй долоон худагт |
|
09.30 |
Монгол Улсын Төрийн тугийг Төрийн ордноос Төв цэнгэлдэх хүрээлэн рүү залах ёслол |
|
|
11.00 |
Тулгар төрийн 2228, Их Монгол Улсын 813, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ой, Үндэсний Их Баяр наадмынажиллагааг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга нээж, Төрийн туганд хүндэтгэл үзүүлнэ. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
11.10 |
Үндэсний их баяр наадмын нээлтийн арга хэмжээ / тусгай хөтөлбөрөөр/ |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
11.40-12.40 |
Шагайн харвааны нээлт |
Шагайн асарт |
|
13.00-22.00 |
Шагайн харвааны хэсгийн тоглолт |
Шагайн асарт |
|
13.00-17.00 |
Хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
13.00-16.00 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны нэгийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
13.30-14.00 |
Төрийн өндөрлөгүүд сум тавих уламжлалт ёслол, Үндэсний сурын нэгдсэн үзүүлэх харваа |
Сурын талбайд |
|
14.00 |
Хүй долоо худгийн наадмын нээлтийн ажиллагаа /тусгай хөтөлбөрөөр/ |
Хүй долоон худагт |
|
14.00-17.00 |
Их насны морьдын уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
14.30-17.30 |
Үндэсний их сурын хана харвааны адаг өрөг |
Сурын талбайд |
|
14.00-14.30 |
Төрийн гурван өндөрлөг шагайн асарт ирж харваа үзэх сум тавих |
Шагайн асарт |
|
16.20-18.00 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны хоёрын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
17.10-20.00 |
Хүчит бөхийн барилдааны хоёрын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
17.30-21.30 |
Үндэсний их сурын хасаа харвааны эхэн өрөг |
Сурын талбайд |
|
21.00 |
Улаанбаатарын үдэш “Эх орноо хамтдаа дуулъя” цэнгүүн |
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд |
|
23.00 |
Баяр наадмын ёслолын буудлага |
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд, Баянхошуу, Маахуур толгой, Дамбадаржаа |
|
7 дугаарсарын 12. Баасан гараг |
||
|
07.00-10.30 |
Соёолон насны морьдын уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
07.00-12.00 |
Үндэсний сурын хасаа харвааны дунд өрөг |
Сурын талбайд |
|
08.00-11.00 |
Шагайн харвааны хагас шигшээ тоглолт |
Шагайн асарт |
|
09.00-11.00 |
Хүчит бөхийн барилдааны гурвын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
10.00-11.00 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны гурвын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
09.00-17.00 |
“Хөхүүрийн айраг” наадам |
Хүй долоон худагт |
|
10.30-12.30 |
Дааганы уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
11.20-12.40 |
Хүчит бөхийн барилдааны дөрвийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
11.20-12.40 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны дөрвийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
11.00-14.00 |
Шагайн харвааны үзүүр, түрүүний тоглолт |
Шагайн асарт |
|
12.00-14.00 |
Үндэсний сурын хасаа харвааны адаг өрөг |
Сурын талбайд |
|
14.00-15.30 |
Шагайн харвааны шөвгийн 8-д үлдсэн баг, харваачдад шагнал гардуулах |
Шагайн асарт |
|
14.00-14.30 |
Үндэсний сурын түрүү тодруулах шилдэг 16 харваачийн шигшээ харваа |
Сурын талбайд |
|
14.30-15.10 |
Хүчит бөхийн барилдааны тавын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
15.10-15.30 |
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга Үндэсний сур, шагайн харваанд түрүүлсэн харваачдад шагнал гардуулна. Улсын цолны болзол хангасан сурын харваачдад цол олгож, үнэмлэх, энгэрийн тэмдэг гардуулна. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
15.30-16.20 |
Хүчит бөхийн барилдааны зургаагийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
15.20-16.00 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны тавын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
16.00-16.40 |
Түрүүлж айрагдсан морьдын цол дуудаж, шагнал гардуулна. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга хурдан морь унаач хүүхдүүдэд бэлэг гардуулна. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
16.20-16.40 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны зургаагийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
16.40-17.20 |
Хүчит бөхийн барилдааны долоогийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
17.30-17.40 |
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга “Улсын начин”, “Улсын харцага” цолны болзол хангасан бөхчүүдэд цол олгож, энгэрийн тэмдэг гардуулна. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
17.40-18.40 |
Хүчит бөхийн барилдааны наймын даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
18.30-19.00 |
Өсвөрийн бөхийн барилдааны долоогийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
19.00-19.20 |
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга “Улсын заан” цолны болзол хангасан бөхчүүдэд цол олгож, үнэмлэх, энгэрийн тэмдэг гардуулна. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
19.20-19.50 |
Хүчит бөхийн барилдааны есийн даваа |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
19.50-20.00 |
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлж, үзүүрлэсэн бөхчүүдэд цол олгож, үнэмлэх, энгэрийн тэмдэг, шагнал гардуулна. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
20.00 |
Тулгар төрийн 2228, Их Монгол Улсын 813, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын ажиллагааг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга хаана. |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
20.10 |
Үндэсний их баяр наадмын хаалтын ажиллагаа, Монгол Улсын төрийн тугийг Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгээс Төрийн ордон руу залах ёслол |
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд |
|
21.00 |
Улаанбаатарын үдэш “Эх орноо хамтдаа дуулъя” цэнгүүн |
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд |
|
7 дугаарсарын 13. Бямба гараг |
||
|
07.00-09.30 |
Эрлийз дээд насны морьдын уралдаан |
Хүй долоон худагт |
|
09.00-14.00 |
Жороо морины тойргийн уралдаан |
|
|
10.30-12.30 |
Эрлийз дунд насны морьдын уралдаан |
|
|
13.00-13.10 |
Монгол Улсын Шадар сайд, Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны дарга Ө.Энхтүвшин уяачдын наадмыг нээнэ. |
|
|
13.10-13.30 |
Уяачдын наадмын нээлтэд зориулсан урлагийн тоглолт / тусгай хөтөлбөрөөр / |
|
|
13.30-14.20 |
Хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваа |
|
|
13.30-15.30 |
Эрлийз бага насны морьдын уралдаан |
|
|
14.20-14.30 |
Үндэсний их баяр наадамд түрүүлсэн, үзүүрлэсэн, шөвгөрсөн бөхчүүдэд бай шагнал, цолны чимэг хүртсэн бөхчүүдэд үнэмлэх гардуулна. |
|
|
14.30-15.20 |
Хүчит бөхийн барилдааны хоёрын даваа |
|
|
15.20-15.30 |
Урлагийн тоглолт |
|
|
15.30-16.30 |
Хүчит бөхийн барилдааны гурав, дөрвийн даваа |
|
|
16.30-16.40 |
Урлагийн тоглолт |
|
|
16.40-17.00 |
Хүчит бөхийн барилдааны тавын даваа |
|
|
17.00-17.30 |
Түрүүлж, айрагдсан морьдын цол дуудаж шагнал гардуулна. |
|
|
17.30-18.00 |
Хүчит бөхийн барилдааны зургаагийн даваа |
|
|
18.00-18.30 |
Хүчит бөхийн барилдааны долоогийн даваа |
|
|
18.30-.18.50 |
Хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлсэн, үзүүрлэсэн, шөвгөрсөн бөхчүүдэд шагнал гардуулна. |
|
|
18.50-19.00 |
Батлан хамгаалах яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны Хурдан морины салбар хорооны дарга, Бригадын генерал Х.Батбилэг Уяачдын наадмыг хаана. |
Чөлөөт бүс
Өмнөд Хятадын тэнгисийг захирч асан Улаан далбаат флот
Арван есдүгээр зууны эхэн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийг бараг бүхэлд нь хяналтдаа авч байсан Улаан далбаат флот хэмээх далайн дээрэмчдийн нэгдэл түүхэнд хамгийн хүчирхэгт тооцогддог байна. Тухайн үед энэ флотын хүч зарим улсын тэнгисийн цэргээс ч илүү байсан гэж судлаачид үздэг.
Улаан далбаат флот нь олон жижиг дээрэмчдийн бүлгүүд нэгдэн байгуулагдсан том холбоо байжээ. Тэдний мэдэлд хэдэн зуун хөлөг онгоц, хэдэн арван мянган далайн дээрэмчин байсан бөгөөд Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдааны замыг хянаж, худалдааны хөлөг онгоцноос татвар авч байв. Хятад, Вьетнам, Тайвань, Макао орчмын усан замыг тэдний зөвшөөрөлгүйгээр ашиглахад бэрх болсон байна.
Энэхүү флотын хамгийн онцлог нь эмэгтэй удирдагчтай байсан явдал юм. Чин Ши хэмээх эмэгтэй нөхрийнхөө нас барсны дараа флотыг удирдаж, бүх далайн дээрэмчдийн бүлгийг нэгтгэж чадсан байна. Тэрбээр маш хатуу дүрэм тогтоож, тушаал зөрчсөн, олз нууцалсан, сахилга бат алдагдуулсан тохиолдолд хатуу шийтгэл оногдуулдаг байжээ. Энэ нь флотын зохион байгуулалтыг сайжруулж, хүчийг нь улам нэмэгдүүлсэн гэж үздэг.
Хятадын эзэнт гүрэн болон бусад орны тэнгисийн хүчин Улаан далбаат флотыг дарахаар хэд хэдэн удаа оролдсон ч амжилт олоогүй байна. Эцэст нь Хятадын эрх баригчид тэдэнтэй хэлэлцээр хийж, өршөөл үзүүлэхээр тохиролцсон байдаг. Ингэснээр Улаан далбаат флотын удирдагч Чин Ши олз хөрөнгөө хадгалан тайван амьдралд шилжсэн нь түүхэнд ховор тохиолдолд тооцогддог.
Судлаачдын үзэж буйгаар Улаан далбаат флот нь далайн дээрэмчдийн түүхэнд хамгийн том, хамгийн зохион байгуулалттай хүч байсан бөгөөд тухайн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдаа, тээврийн аюулгүй байдалд ихээхэн нөлөө үзүүлж байжээ.
Чөлөөт бүс
Хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар луу нисэв
АНУ 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нд Сар руу чиглэсэн Артемис хоёр хөтөлбөрийн нислэгийг амжилттай хөөргөлөө. Энэ нь 1972 оноос хойш буюу 50 гаруй жилийн дараа хүнтэй Сарны нислэг хийж буй анхны тохиолдол боллоо.
Сансрын хөлөг Флорида муж дахь Кеннедигийн сансрын төвөөс хөөрч, дөрвөн сансрын нисэгчийг Сарны тойрог нислэгт илгээжээ. Нислэгт
- Рейд Уайзман
- Виктор Гловер
- Кристина Кох
- Канадын сансрын нисэгч Жереми Хансен
нар оролцож байна.
Энэхүү нислэг ойролцоогоор 10 хоног үргэлжлэх бөгөөд сансрын хөлөг Сарны орчимд тойрон нисээд дэлхийд буцаж ирэх төлөвтэй. Энэ удаагийн нислэг Сар дээр буухгүй ч ирээдүйн хүнтэй буултын бэлтгэл туршилтын гол шат гэж үзэж байна.
Артемис хоёр хөтөлбөрийн хүрээнд:
- Сансрын хөлгийн системүүдийг турших
- Амьдрах орчны төхөөрөмж шалгах
- Сарны өмнөд туйлын бүсийг судлах
- Ирээдүйн буултын бэлтгэл хийх
зорилго дэвшүүлжээ.
Энэ нислэг амжилттай болвол:
- 2027 онд хүн Сар дээр буух
- 2028 онд Сарны байнгын станц байгуулах
төлөвлөгөө хэрэгжих боломжтой гэж АНУ мэдэгдсэн.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү нислэг нь:
- шинэ сансрын өрсөлдөөн
- Сарны нөөцийн судалгаа
- Ангараг гариг руу чиглэх бэлтгэл
гэсэн гурван том зорилгыг давхар эхлүүлж буй үйл явдал болж байна.
Ийнхүү хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар руу нисэж, сансрын судалгааны шинэ үе эхэлж буйг дэлхий нийт анхааралтай ажиглаж байна.
Чөлөөт бүс
“No Kings” жагсаал АНУ даяар өрнөв
АНУ-д “No Kings” буюу “Хаангүй улс” уриатай жагсаалууд өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд улс даяар өрнөж, олон сая хүн оролцсон талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээллээ.
Мэдээллээр гуравдугаар сарын 28-нд АНУ-ын бүх 50 мужид 3,300 гаруй жагсаал зохион байгуулагдаж, нийт 8 сая орчим хүн оролцсон нь сүүлийн жилүүдийн хамгийн том эсэргүүцлийн хөдөлгөөнүүдийн нэг болсон гэж зохион байгуулагчид мэдэгджээ.
Жагсаалууд Нью-Йорк, Вашингтон, Чикаго, Миннеаполис, Лос-Анжелес зэрэг томоохон хотуудад өргөн хүрээнд болсон байна. Мөн АНУ-аас гадна Парис, Сидней зэрэг хотуудад дэмжих жагсаал зохион байгуулагдсан талаар мэдээлжээ.
Жагсагчид АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын бодлого, гадаад бодлого, Ирантай холбоотой хурцадмал байдал, цагаачлалын бодлого, амьжиргааны өртгийн өсөлтийг эсэргүүцсэн уриа барьсан байна.
Зарим хотуудад жагсаал тайван болсон бол Портланд, Лос-Анжелес, Даллас зэрэг хотод жагсагчид болон цагдаа нарын хооронд мөргөлдөөн гарсан тухай мэдээлжээ.
“No Kings” хөдөлгөөн нь 2025 онд эхэлсэн бөгөөд
- 2025 оны зургаадугаар сар — 5 сая орчим оролцогч
- 2025 оны аравдугаар сар — 7 сая орчим оролцогч
- 2026 оны гуравдугаар сар — 8 сая орчим оролцогч болсноор улам өргөжиж буй улс төрийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн болж байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү жагсаал нь АНУ-ын дотоод улс төрийн хуваагдал нэмэгдэж буйг харуулж байгаа бөгөөд цаашдын улс төрийн нөхцөл байдалд нөлөөлж болзошгүй гэж үзэж байна.
-
Хэн юу хэлэв...2023/03/15
М.Өлзийбат: Улаанбаатар хот газар хөдлөлтийн идэвхтэй бүсэд тооцогдох болсон
-
Үйл явдал2022/01/11
Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм хүйтэн
-
Үйл явдал2022/11/17
УИХ: Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар энэ долоо хоногт...
-
Дэлхий нийтээр..2025/08/28
Өр төлбөрт тооцож авсан үл хөдлөх хөрөнгийг цэцэрлэг, сургууль, эмнэлгийн зориул...