Чөлөөт бүс
Хүмүүс нь хамгийн урт насалдаг 15 орон
1. Швед
Дэлхий дээр хамгийн урт насалдаг улсуудын нэг бол Швед улс юм. Тус улсад амьдрахад эрүүл аюулгүй бөгөөд иргэд нь хэт чөлөөтэй амьдардаг. Хүн амын дундаж наслалт нь 80-с дээш бөгөөд тэдний урт наслалт нь амьдралынх нь хэв маягтай холбоотой юм.

2. Гернсэй
Баячууд, бага татвар, мөн хамгийн сайн эрүүл мэндийн даатгалуудын нэг.

3. Австрали
Тус улсын иргэдийн дундаж насжилт 82 бөгөөд Австрали орон нь эрүүл мэнд, чийрэгжүүлэлтээрээ тэргүүлдэг.

4. Хонг Конг
Хэдийгээр бохирдлын хэмжээ, хүн амын нягтрал ихтэй ч гэсэн Хонгконгийн оршин суугчдын дундаж наслалт 81 бөгөөд хамгийн урт наслалттай орны жагсаалтад багтдаг.

5. Сан Марино хот
Хэрвээ чи баян, байнгын дасгал хөдөлгөөн хийдэг мөн ширээний ажил эрхэлдэг бол чиний амьдрал илүү урт удаан үргэлжилнэ. Хэрвээ баян байх мөн эрүүл байх хангалттай биш бол хэн нэгэнд туслаж болох юм. Тэдний дундаж наслалт 81-с дээш байдаг юм.

6. Исланд
Бохирдол бага, хүн амын нягтаршил багатай, шумуулгүй. Цэвэр агаар, гайхамшигтай ногоон нөмрөг бүхий байгаль, далайн хоол хүнс нь урт удаан амьдрахын нууц юм. Исланд нь дэлхийн аз жаргалтай тайван улсуудын нэг бөгөөд хүн амын дундаж наслалт нь 82-с дээш байдаг.

7. Израйль
Газрын дундад тэнгисийн сайхан агаар, далайн хоол, багахан хэмжээгээр архийг хэрэглэж байгаа нь тэдний өдөр тутмын амьдралын хэв маяг нь юм. Израйльчуудын хүн амын дундаж наслалт 83-с дээш байдаг.

8. Өмнөд Солонгос
Өмнөд Солонгост эмэгтэйчүүд нь эрчүүдээсээ их амьдардаг бөгөөд тэдгээр эмэгтэйчүүд дэхийн хаана ч амьдрах чадвартай байдаг.
Өмнөд солонгосын эмэгтэйчүүд нь эрэгтэйчүүдээ бодвол илүү удаан амьдардаг. Дэлхийн бараг хамгийн урт удаан амьдардаг эмэгтэйчүүд бол солонгос эмэгтэйчүүд байдаг. Эрүүл мэндийн мэдлэг сайтай учир эрүүл мэндийн ухамсартай улс орны хувьд эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт 90 нас байдаг.

9. Макао
Энэхүү жижигхэн арал нь иргэддээ маш их ашиг тус өгдөг. Хүн амын дундаж наслалт нь 84 нас юм.

10. Швейцарь
Швейцарь хүмүүсийн урт наслалтын нууц нь цэвэр агаар, цэнгэг ус мөн амьдралын өндөр чанартай стандартад байдаг. Мөн энэ улсад эрүүл мэндийн үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллагууд нь сайшаагдсан байдаг. Хүн амын дундаж наслалт нь 84.

11. Андорра
Энэ жижигхэн Европын улс бол цэцэглэн хөгжиж буй улс юм. Мөн ногоон бүрхэвчтэй бөгөөд олон нийтийн болон эрүүл мэндийн байгууламжид зам тавьж өгдөг. Иргэдийн дундаж наслалт 83-с дээш байдаг байна.

12. Сингапур
Сингапур бол Ази тивийн титэм болсон улс юм. Хүрээлэн буй орчноо сайжруулахын зэрэгцээ хүмүүсийнхээ амьдралынхаа чанарт анхаарахын зэрэгцээ эрүүл мэндийн хамгийн чанартай үйлчилгээ үзүүлдэг Азийн хамгийн цэвэрхэн орны нэг юм.

13. Япон
Япончуудын өндөр наслалтын нууц нь эрүүл зөв амьдрал, иргэдийн байнгын дасгал хөдөлгөөн, хоололтын дэглэм зэрэг маш олон шалтгаан байдаг. Тэдний дундаж наслалт нь 85 бөгөөд иргэддээ эрүүл мэндийн чанартай тусламж үйлчилгээ үзүүлдэг байна.

14. Монако
Монако бол нас тогтсон хойноо амьдрахад тохиромжтой улс. Амьдрахад хэрэгцээтэй таатай, цаг агаар нь тав тухтай улс. Хүн амын дундаж наслалт нь 89 юм.

15. Итали
Хачирхалтай санагдаж болох ч Итали хүмүүсийн наслах хугацаа нь бусад Европын орнуудыг бодвол харьцангуй урт байдаг байна. Хүн амын дундаж наслалт 89-с дээш байдаг.

Чөлөөт бүс
Өмнөд Хятадын тэнгисийг захирч асан Улаан далбаат флот
Арван есдүгээр зууны эхэн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийг бараг бүхэлд нь хяналтдаа авч байсан Улаан далбаат флот хэмээх далайн дээрэмчдийн нэгдэл түүхэнд хамгийн хүчирхэгт тооцогддог байна. Тухайн үед энэ флотын хүч зарим улсын тэнгисийн цэргээс ч илүү байсан гэж судлаачид үздэг.
Улаан далбаат флот нь олон жижиг дээрэмчдийн бүлгүүд нэгдэн байгуулагдсан том холбоо байжээ. Тэдний мэдэлд хэдэн зуун хөлөг онгоц, хэдэн арван мянган далайн дээрэмчин байсан бөгөөд Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдааны замыг хянаж, худалдааны хөлөг онгоцноос татвар авч байв. Хятад, Вьетнам, Тайвань, Макао орчмын усан замыг тэдний зөвшөөрөлгүйгээр ашиглахад бэрх болсон байна.
Энэхүү флотын хамгийн онцлог нь эмэгтэй удирдагчтай байсан явдал юм. Чин Ши хэмээх эмэгтэй нөхрийнхөө нас барсны дараа флотыг удирдаж, бүх далайн дээрэмчдийн бүлгийг нэгтгэж чадсан байна. Тэрбээр маш хатуу дүрэм тогтоож, тушаал зөрчсөн, олз нууцалсан, сахилга бат алдагдуулсан тохиолдолд хатуу шийтгэл оногдуулдаг байжээ. Энэ нь флотын зохион байгуулалтыг сайжруулж, хүчийг нь улам нэмэгдүүлсэн гэж үздэг.
Хятадын эзэнт гүрэн болон бусад орны тэнгисийн хүчин Улаан далбаат флотыг дарахаар хэд хэдэн удаа оролдсон ч амжилт олоогүй байна. Эцэст нь Хятадын эрх баригчид тэдэнтэй хэлэлцээр хийж, өршөөл үзүүлэхээр тохиролцсон байдаг. Ингэснээр Улаан далбаат флотын удирдагч Чин Ши олз хөрөнгөө хадгалан тайван амьдралд шилжсэн нь түүхэнд ховор тохиолдолд тооцогддог.
Судлаачдын үзэж буйгаар Улаан далбаат флот нь далайн дээрэмчдийн түүхэнд хамгийн том, хамгийн зохион байгуулалттай хүч байсан бөгөөд тухайн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдаа, тээврийн аюулгүй байдалд ихээхэн нөлөө үзүүлж байжээ.
Чөлөөт бүс
Хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар луу нисэв
АНУ 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нд Сар руу чиглэсэн Артемис хоёр хөтөлбөрийн нислэгийг амжилттай хөөргөлөө. Энэ нь 1972 оноос хойш буюу 50 гаруй жилийн дараа хүнтэй Сарны нислэг хийж буй анхны тохиолдол боллоо.
Сансрын хөлөг Флорида муж дахь Кеннедигийн сансрын төвөөс хөөрч, дөрвөн сансрын нисэгчийг Сарны тойрог нислэгт илгээжээ. Нислэгт
- Рейд Уайзман
- Виктор Гловер
- Кристина Кох
- Канадын сансрын нисэгч Жереми Хансен
нар оролцож байна.
Энэхүү нислэг ойролцоогоор 10 хоног үргэлжлэх бөгөөд сансрын хөлөг Сарны орчимд тойрон нисээд дэлхийд буцаж ирэх төлөвтэй. Энэ удаагийн нислэг Сар дээр буухгүй ч ирээдүйн хүнтэй буултын бэлтгэл туршилтын гол шат гэж үзэж байна.
Артемис хоёр хөтөлбөрийн хүрээнд:
- Сансрын хөлгийн системүүдийг турших
- Амьдрах орчны төхөөрөмж шалгах
- Сарны өмнөд туйлын бүсийг судлах
- Ирээдүйн буултын бэлтгэл хийх
зорилго дэвшүүлжээ.
Энэ нислэг амжилттай болвол:
- 2027 онд хүн Сар дээр буух
- 2028 онд Сарны байнгын станц байгуулах
төлөвлөгөө хэрэгжих боломжтой гэж АНУ мэдэгдсэн.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү нислэг нь:
- шинэ сансрын өрсөлдөөн
- Сарны нөөцийн судалгаа
- Ангараг гариг руу чиглэх бэлтгэл
гэсэн гурван том зорилгыг давхар эхлүүлж буй үйл явдал болж байна.
Ийнхүү хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар руу нисэж, сансрын судалгааны шинэ үе эхэлж буйг дэлхий нийт анхааралтай ажиглаж байна.
Чөлөөт бүс
“No Kings” жагсаал АНУ даяар өрнөв
АНУ-д “No Kings” буюу “Хаангүй улс” уриатай жагсаалууд өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд улс даяар өрнөж, олон сая хүн оролцсон талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээллээ.
Мэдээллээр гуравдугаар сарын 28-нд АНУ-ын бүх 50 мужид 3,300 гаруй жагсаал зохион байгуулагдаж, нийт 8 сая орчим хүн оролцсон нь сүүлийн жилүүдийн хамгийн том эсэргүүцлийн хөдөлгөөнүүдийн нэг болсон гэж зохион байгуулагчид мэдэгджээ.
Жагсаалууд Нью-Йорк, Вашингтон, Чикаго, Миннеаполис, Лос-Анжелес зэрэг томоохон хотуудад өргөн хүрээнд болсон байна. Мөн АНУ-аас гадна Парис, Сидней зэрэг хотуудад дэмжих жагсаал зохион байгуулагдсан талаар мэдээлжээ.
Жагсагчид АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын бодлого, гадаад бодлого, Ирантай холбоотой хурцадмал байдал, цагаачлалын бодлого, амьжиргааны өртгийн өсөлтийг эсэргүүцсэн уриа барьсан байна.
Зарим хотуудад жагсаал тайван болсон бол Портланд, Лос-Анжелес, Даллас зэрэг хотод жагсагчид болон цагдаа нарын хооронд мөргөлдөөн гарсан тухай мэдээлжээ.
“No Kings” хөдөлгөөн нь 2025 онд эхэлсэн бөгөөд
- 2025 оны зургаадугаар сар — 5 сая орчим оролцогч
- 2025 оны аравдугаар сар — 7 сая орчим оролцогч
- 2026 оны гуравдугаар сар — 8 сая орчим оролцогч болсноор улам өргөжиж буй улс төрийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн болж байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү жагсаал нь АНУ-ын дотоод улс төрийн хуваагдал нэмэгдэж буйг харуулж байгаа бөгөөд цаашдын улс төрийн нөхцөл байдалд нөлөөлж болзошгүй гэж үзэж байна.
-
Дэлхий нийтээр..2023/03/13
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар засаглалыг сайжруулах, авлигатай тэмцэх асуудлаарх Аж...
-
Үйл явдал2025/06/30
УИХ: Өнөөдөр хуралдах намын бүлэг, ажлын хэсгүүд
-
Тод зураг2020/01/23
Улаанбаатарт өдөртөө 14 хэм хүйтэн
-
Үйл явдал2024/06/06
“Олимпын өвөө”-д Биеийн тамир, спортын салбар үүсэж хөгжсөний 100 жи...
