Дэлхий нийтээр..
“Төсвийн шинэчлэл” сэдэвт хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа
Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооноос НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн “Монгол Улсад Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудтай уялдсан төсвийн төлөвлөлтөөр хөдөлмөр эрхлэлтийн шинэчлэлийг дэмжих нь” төсөлтэй хамтран “Төсвийн шинэчлэл” хэлэлцүүлгийг 2023 оны дөрөвдүгээр сарын 12-ны өдөр зохион байгууллаа.
Төсвийн ил тод байдлыг хангах, төсөвтэй холбоотой мэдээллийг нийтэд нээлттэй байлгах, олон нийтийн оролцоо хяналтыг бүрдүүлэх, Төсвийн тухай болон Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулийг сахин мөрддөг болох шаардлагатай хэмээн Улсын Их Хурлын нэр бүхий 32 гишүүн үзэж, Төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг санаачлан Улсын Их Хурлын даргад өргөн мэдүүлсэн. Өнөөдрийн хэлэлцүүлэг нь тус хуулийн төсөл хэлэлцүүлгий шатанд байх үед зохион байгуулагдаж байгаагаараа онцлог болж байгаа юм.
Улсын Их Хурлын гишүүн, Төсвийн байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн хэлэлцүүлгийн нээж хэлсэн үгэндээ, “Төсвийн тухай хуулийг жилд нэг удаа баталдаг бол сүүлийн 10 жилийн хугацаанд тодотгол, нэмэлт, өөрчлөлт ззрэг шалтгааны улмаас 23 удаа баталсан. Түүнчлэн, дунд хугацааны төсвийн хүрээний мэдэгдэл буюу гол бодлогын баримт бичгийг 32 удаа баталсан. Мөн Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль хэрэгжиж эхэлснээс хойших хугацаанд тус хуульд 13 удаа нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан байна. Энэ нь Төсвийн бодлого төлөвлөлт тогтвортой бус, бодит тооцоололгүй, сахилга батгүй, олон нийтийн хяналт сул байгааг тодхон харуулж байна. Иймд бид төсвийн шинэчлэлийг бодитоор хэрэгжүүлэх шаардлагатай” хэмээн онцолж байлаа.
Хэлэлцүүлэгт Эдийн засаг судалгаа, эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн захирал Б.Түвшинтөгс оролцож, “Төсвийн тэлэх бодлогын нөлөө: Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулийн хэрэгжилт сүүлийн 10 жилд” сэдвийн хүрээд илтгэл тавьсан юм. Тэрбээр, Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль мөрдөгдөж эхлээд 10 жил өнгөрсөн байна. Энэ хугацаанд төсвийн сахилга бат, хуулийн хэрэгжилт хангалтгүй. Эдийн засаг уул уурхайгаас хэт хамааралтай болж, “Голланд өвчин”-ий шинж тэмдэг ажиглагдах болсон гэдгийг онцлов. Түүнчлэн, “Төсвийн хэт үрэлгэн бодлого хэрэгжээгүй байсан бол үр дүн ямар байх байв” судалгааны дүнг танилцуулсан. Судалгааны дүнгээс харахад төсвийн нийт зарлага дээд хязгаараасаа хэтрэхгүй байх, төсвийн зарлагын ДНБ-д эзлэх хувь буурах, төсвийн алдагдал 2018 оноос эхлэн дээд хязгаар буюу ДНБ-ий 2 хувиас хэтрэхгүй байх, Засгийн газрын өр илүү хурдтай буурч, 2018 оноос эхлэн 60 хувийн хязгаартаа багтах зэрэг эерэг үзүүлэлттэй байх боломжтой байсныг тодотгов.
Дараа нь НҮБХХ-ийн хэрэгжүүлж буй “ТХЗ-тай уялдсан төсвийн төлөвлөлтөөр хөдөлмөр эрхлэлтийн шинэчлэлийг дэмжих нь” төслийн ерөнхий зөвлөх С.Сүхдэлгэр “Үр дүнд суурилсан төсөвлөлтийг нэвтрүүлэх нь” сэдвээр илтгэл тавьсан. Монгол Улсын эдийн засаг нь уул уурхай болон экспортын бүтээгдэхүүнээс хараат, төрөлжилт багатай, эмзэг тогтворгүй байгаа нь нийгэм эдийн засгийн хүртээмжгүй, тэгш бус байдлын гол үндэс болж буй гэдгийг тэрбээр илтгэлийнхээ өмнө онцолж байлаа.
Үргэлжлүүлэн хууль санаачлагчдын зүгээс Төсвийн шинэчлэлийн хууль, тогтоолын төслийн талаар танилцуулав. Төсвийн шинэчлэлийг дөрвөн үндсэн бодлогын хүрээнд хийх юм байна. Үүнд:
- Төсвийн тогтвортой байдлыг хангах бодлог
- Төсвийн төлөвлөлт, ил тод, нээлттэй байдлыг дээшлүүлэх бодлого
- Төсвийн сахилга бат, хяналт хариуцлагыг сайжруулах бодлого
- Гадаад зээл, тусламж, өрийг хязгаарлах бодлого
Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Жаргалмаа “Төсвийн тогтвортой байдал” сэдвээр, Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Сандаг-Очир “Төсвийн төлөвлөлт, ил тод нээлттэй байдал” сэдвээр, Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Пүрэвдорж “Төсвийн сахилга бат, хяналт хариуцлага” сэдвээр тус тус танилцуулга хийлээ.
Хэлэлцүүлэг чөлөөт асуулт, хариултаар үргэлжилсэн. Хэлэлцүүлэгт Улсын Их Хурлын гишүүн, Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга Ц.Цэрэнпунцаг, Улсын Их Хурлын гишүүн Т.Доржханд, Д.Өнөрболор, М.Оюунчимэг болон Монгол Улс дахь НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн Суурин төлөөлөгч Илейн М.Конкиевич, Европын холбооноос Монгол Улсад суугаа Төлөөлөгчийн газрын газрын Хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга Адриен Мург болон их, дээд сургуулиудын багш нар, төрийн болон төрийн бус байгууллагын удирдлагууд оролцлоо хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.
Дэлхий нийтээр..
Польш улсын бага сургуулиудад гар утас ашиглахыг хориглохоор төлөвлөж байна
Польш улс бага сургуулийн сурагчдыг сургууль дээр гар утас ашиглахыг хориглох хуулийн төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. Польшийн Ерөнхий сайд Дональд Туск энэ сарын 2-нд мэдэгдэхдээ, 2026 оны есдүгээр сарын 1-нээс эхлэн 7-15 насны сурагчдыг сургууль дээр гар утас ашиглахыг хориглохоор ажиллаж байгаагаа хэлжээ.
Засгийн газраас дэмжсэн хуулийн төсөлд бага сургуулийн сурагчдыг хичээлийн үеэр төдийгүй завсарлага, сургуулийн орчин, мөн сургуулиас зохион байгуулсан боловсролын үйл ажиллагааны үеэр гар утас ашиглахыг хориглохоор тусгасан байна. Ухаалаг цаг зэрэг мэдээлэл, харилцааны боломжтой төхөөрөмжүүд ч уг хязгаарлалтад хамрагдахаар байна.
Гэхдээ сурагчид төхөөрөмжөө сургууль дээр авчрах боломжтой бөгөөд сургуулиуд тэдгээрийг хичээлийн хугацаанд хадгалах тусгай байр, зохицуулалт хийх эрх зүйн үндэстэй болох аж.
Польшийн бага сургуулийн боловсрол найман жил үргэлжилдэг бөгөөд 7-15 насны хүүхдүүд хамрагддаг. Хуулийн төсөл цаашид Польшийн парламентын доод танхим болох Сейм, дээд танхим болох Сенатаар хэлэлцэгдэж, батлагдсаны дараа Ерөнхийлөгч гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болох юм.
Ерөнхий сайд Дональд Туск хүүхэд, өсвөр үеийнхний гар утас, цахим платформ, тоглоомд донтох асуудал ноцтой болж, хичээлдээ төвлөрөх болон зан төлөвт сөргөөр нөлөөлж байгааг онцолсон байна.
Дэлхий нийтээр..
БНХАУ Тяньаньмэний үйл явдлыг дурсах арга хэмжээг хязгаарлажээ
БНХАУ-ын эрх баригчид 1989 оны Тяньаньмэний талбайн үйл явдлын 37 жилийн ойг тэмдэглэх, дурсах оролдлогуудыг хязгаарласан байна. Эх сурвалжийн мэдээлснээр, Бээжин хотод амь үрэгдэгсдийн ар гэрийнхнийг ой тохиосон өдөр оршуулгын газарт очихыг зөвшөөрөөгүй байна. “Тяньаньмэний эхчүүд” хэмээх бүлгийн гишүүд олон жилийн турш уг өдөр төрөл төрөгсдийнхөө шарилд очиж, дурсгалын мэдэгдэл уншдаг байсан гэж “Эмнести Интернэшнл” мэдээлжээ.
1989 онд Бээжингийн Тяньаньмэний талбайд ардчилал, эрх чөлөөг шаардан жагссан оюутан, иргэдийн хөдөлгөөнийг Хятадын арми хүчээр тараасан юм. AP-ийн мэдээлснээр, тухайн үед олон зуун, магадгүй мянга гаруй хүн амь үрэгдсэн гэж үздэг.
Хонконгт мөн энэ өдрөөр аюулгүй байдлыг чангатгажээ. Урьд нь жил бүр лаа асаан дурсах томоохон арга хэмжээ болдог байсан Виктория паркийн орчимд цөөн хүн цугласан бөгөөд цагдаа нар хэд хэдэн хүнийг шалгаж, заримыг нь түр саатуулсан байна.
АНУ, Европын Холбоо, Их Британи энэ өдрийг тохиолдуулан мэдэгдэл гаргаж, өнгөрснийг цензурээр арилгах боломжгүй хэмээн онцолжээ. Харин БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яам АНУ-ын мэдэгдлийг Хятадын дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцсон үйлдэл гэж шүүмжилсэн байна.
Мөн Тайваньд Тяньаньмэний үйл явдлын ойг тохиолдуулан лаа асаах дурсгалын арга хэмжээ зохион байгуулжээ. АНУ-ын Капитолын ордонд хууль тогтоогчид болон 1989 оны хөдөлгөөний төлөөлөгчид оролцсон дурсах арга хэмжээ болсон байна.
“Тяньаньмэний эхчүүд” бүлэг энэ жилийн ойг угтан шударга ёс шаардсан мэдэгдэл гаргаж, тухайн үед болсон үйл явдлын талаар бүрэн мэдээлэл ил болгох, хохирогчдын ар гэрт нөхөн төлбөр олгох, хариуцлага тооцохыг шаарджээ.
Дэлхий нийтээр..
Индонезид авлигын хэрэгтэй холбоотойгоор өндөр албан тушаалтнуудыг баривчилжээ
Индонезид авлигын эсрэг ажиллагаа эрчимжиж, Засгийн газрын өндөр албан тушаалтнуудыг баривчилжээ. “Аль Жазира”-гийн мэдээлснээр, тус улсын Цагаачлалын асуудал эрхэлсэн дэд сайд Силми Каримыг цагаачлалын бичиг баримтын бүрдүүлэлт, удирдлагатай холбоотой зөрчил гаргасан байж болзошгүй хэргээр саатуулсан байна. Түүнийг Авлигатай тэмцэх комиссын байранд 10 орчим цаг байцаасны дараа баривчилжээ.
Авлигатай тэмцэх комиссын төлөөлөгч Будии Прасетьогийн мэдээлснээр, уг хэрэг 2023-2024 онд Силми Карим тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Жоко Видодогийн засаг захиргаанд Цагаачлалын асуудал эрхэлсэн ерөнхий захирлаар ажиллаж байх үед гарсан байж болзошгүй аж. Мөн энэ хэрэгт холбогдуулан өөр долоон сэжигтнийг тогтоосон гэж мэдэгдэв.
Үүнээс нэг өдрийн өмнө Индонезийн Ерөнхий прокурорын газар Ерөнхийлөгч Прабово Субиантогийн хүүхдийн хоол тэжээлийн дутагдалтай тэмцэх үнэгүй хоолны хөтөлбөрийг хариуцаж байсан Үндэсний хоол тэжээлийн агентлагийн дарга асан Дадан Хиндаяанаг авлигын хэрэгт холбогдуулан баривчилжээ. Тус хэрэгт мөн хоёр хүнийг саатуулсан байна.
Мөрдөн шалгах байгууллагын мэдээлснээр, үнэгүй хоолны хөтөлбөрийг сургуулиудад үйл ажиллагаа явуулдаг сангуудаар дамжуулан хэрэгжүүлдэг бөгөөд эдгээр санг хууль бус үйл ажиллагаанд ашигласан байж болзошгүй гэж үзэж байгаа юм.
Индонезийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Прасетьо Хади сүүлийн хоёр өдөр дараалан өндөр албан тушаалтнууд авлигын хэрэгт холбогдсонд Засгийн газар санаа зовниж буйгаа илэрхийлжээ. Тэрбээр Авлигатай тэмцэх комисс болон Ерөнхий прокурорын газрын явуулж буй хуулийн ажиллагааг Засгийн газар хүндэтгэнэ гэж мэдэгдсэн байна.
Индонезид сүүлийн саруудад авлигын эсрэг ажиллагаа идэвхжиж, өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард тус улсын Омбудсманы ерөнхий дарга албан тушаалдаа томилогдоод зургаахан хоногийн дараа хээл хахуулийн хэрэгт холбогдон баривчлагдсан юм.
-
Дэлхий нийтээр..2025/10/14
Нийт дуудлагын 79 хувь буюу 96 нь объектын гал түймэр байна
-
Дэлхий нийтээр..2024/12/06
Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хуулийн төслүүдийг хоёр дахь хэлэлцүүл...
-
Үйл явдал2021/11/30
Улаанбаатарт өдөртөө 9 хэм хүйтэн
-
Үйл явдал2026/03/16
Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын чуулган өнөөдөр эхэллээ
